Lipödem Nedir?
Lipödem, özellikle kadınlarda görülen, çoğu zaman yanlış anlaşılan ve geç tanı alan kronik bir yağ dokusu hastalığıdır. “Diyetle geçmeyen yağlanma”, “alt bedende orantısız kilo artışı” ve “ağrılı bacaklar” gibi şikâyetlerle kendini gösterir.
Bu yazıda lipödem nedir, lipödem ile obezite arasındaki farklar, lipödem beslenmesi nasıl olmalı sorularını bilimsel araştırmalara dayalı olarak ele alıyoruz.
Lipödem Nedir?
Lipödem, deri altı yağ dokusunun (subkutan yağ) özellikle bacaklarda ve bazen kollarda simetrik ve orantısız şekilde birikmesiyle karakterize, kronik ve ilerleyici bir bağ dokusu hastalığıdır.
Lipödemin en ayırt edici özellikleri şunlardır:
Alt ekstremitelerde belirgin yağ birikimi
Ağrı, hassasiyet ve kolay morarma
Dokunmaya karşı duyarlılık
Ayakların ve ellerin genellikle etkilenmemesi
Kilo verilse bile bölgesel incelmenin olmaması
Bu özellikler sayesinde lipödem, obezite ve lenfödemden ayrılır.
Lipödem yalnızca estetik bir problem değildir; kronik ağrı, hareket kısıtlılığı ve yaşam kalitesinde belirgin düşüşe yol açabilir.
Lipödem Neden Olur?
Lipödemin kesin nedeni henüz net değildir. Ancak bilimsel çalışmalar şu faktörlerin rol oynayabileceğini göstermektedir:
Genetik yatkınlık
Hormonal değişimler (özellikle östrojen – ergenlik, gebelik, menopoz)
Mikrovasküler ve lenfatik dolaşım bozuklukları
Yağ dokusunda inflamasyon
Bu nedenle lipödem, klasik kilo artışından farklı bir mekanizmaya sahiptir.
Lipödem Tedavisinde Beslenmenin Rolü
Günümüzde lipödem için tek ve standart bir diyet protokolü yoktur. Ancak beslenme, lipödem yönetiminin en önemli destekleyici unsurlarından biri olarak kabul edilir.
Doğru beslenme yaklaşımı ile:
İnflamasyon azaltılabilir
Ağrı ve hassasiyet hafifletilebilir
Vücut kompozisyonu iyileştirilebilir
Hastalığın ilerleme hızı yavaşlatılabilir
⚠️ Önemli nokta: Lipödemde beslenme mutlaka kişiye özel planlanmalıdır.
Lipödemde Beslenme Yaklaşımları (Bilimsel Kanıtlar)
- Ketojenik ve Düşük Karbonhidrat Diyetleri
Lipödem üzerine yapılan çalışmalarda en sık incelenen beslenme modellerinden biri ketojenik diyet ve düşük karbonhidratlı (LCHF) diyetlerdir.
Araştırmalarda şu bulgular öne çıkmaktadır:
Vücut ağırlığı ve BKİ’de azalma
Ağrı düzeylerinde düşüş
Yağ kütlesinde azalma
Daha stabil kan şekeri yanıtı
Ketojenik diyetin anti-inflamatuar etkisi ve düşük glisemik yükü, lipödem semptomlarının kontrolünde avantaj sağlayabilir.
📌 Ancak mevcut çalışmaların büyük bölümü küçük örneklemli veya pilot düzeydedir. Bu nedenle herkes için genellenemez.
- Akdeniz Diyeti ve Modifiye Diyet Modelleri
Akdeniz tipi beslenme, lipödemli bireyler için daha sürdürülebilir bir seçenek olabilir.
Öne çıkan özellikleri:
Zeytinyağı, sebze, meyve, balık ağırlıklı yapı
Yüksek antioksidan ve polifenol içeriği
Doğal anti-inflamatuar etki
Bazı çalışmalarda modifiye Akdeniz-ketojenik diyet uygulamalarının:
Yağ kütlesinde azalma
Ağrı ve hassasiyette iyileşme sağladığı gösterilmiştir.
- Anti-inflamatuar Beslenme Yaklaşımı
Lipödemde yaygın olarak önerilen bir diğer yaklaşım anti-inflamatuar beslenmedir.
Bu yaklaşımda genellikle:
Rafine şeker
İşlenmiş gıdalar
Beyaz un ürünleri sınırlandırılır.
Önerilen besinler arasında:
Sebze ve meyveler
Omega-3 yağ asitleri (balık, ceviz, keten tohumu)
Zeytinyağı
Tam ve doğal gıdalar
yer alır.
👉 Bu yaklaşımın bilimsel kanıt düzeyi henüz sınırlıdır ancak birçok hastada semptom hafiflemesi bildirilmektedir.
Lipödem Beslenmesinde Bilinmesi Gerekenler
Lipödem için “kesin iyileştiren” bir diyet yoktur
Beslenme, semptom kontrolüne yardımcıdır
Her bireyin hormonal yapısı ve metabolizması farklıdır
Ketojenik diyet herkes için uygun olmayabilir
Beslenme mutlaka egzersiz, kompresyon ve fizyoterapi ile birlikte düşünülmelidir
Sonuç: Lipödemde Beslenme Ne Sağlar?
Bilimsel veriler ışığında lipödemde beslenme:
✔️ İnflamasyonu azaltabilir
✔️ Ağrı ve hassasiyeti hafifletebilir
✔️ Vücut kompozisyonunu iyileştirebilir
✔️ Yaşam kalitesini artırabilir
Ancak mevcut literatür hâlâ sınırlıdır ve daha güçlü kanıtlar için geniş çaplı klinik çalışmalara ihtiyaç vardır.
Kaynakça
- Koru N., Yılmaz S. E. Lipödemde Beslenmeye Güncel Yaklaşımlar. Türkiye Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2025;8(2):62-82. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tusbad/article/1545945
- The efficacy of ketogenic diets… Nutrients. 2024;16(19):3276. https://www.mdpi.com/2072-6643/16/19/3276?utm_source
- Di Renzo L. ve ark. Modified Mediterranean-Ketogenic Diet and Carboxytherapy… Nutrients. 2023;15:3654. https://www.mdpi.com/2072-6643/15/16/3654?utm_source=
- Lipedema: From Women’s Hormonal Changes… Nutrients. 2025. https://www.mdpi.com/2673-396X/6/2/24?utm_source=
- Current Evidence-Based Clinical Nutritional Approaches in Lipedema… J Clin Nutr. 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41288228/
- Effect of a ketogenic diet on pain and quality of life in patients with lipedema (LIPODIET pilot). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9358738/?utm_source=
