Bazal metabolizma hızı nedir?
Bazal metabolizma hızı (BMH veya BMR), vücudunuzun tam dinlenme halindeyken — nefes almak, kalbi çalıştırmak, vücut ısısını korumak, hücreleri yenilemek için — harcadığı minimum enerjidir. Günlük toplam enerji harcamanızın %60–70’ini bu oluşturur. Yani gün içinde yaktığınız kalorinin büyük bölümü, siz hiçbir şey yapmazken harcanır.
Metabolizma hızını ne belirler?
En büyük belirleyici kas kütlesidir. Kas dokusu, yağ dokusuna kıyasla dinlenme halinde bile daha fazla enerji harcar; bu yüzden kas kütlesini korumak metabolizmayı korumaktır. Yaş ilerledikçe BMH doğal olarak düşer — ancak bu düşüşün önemli bir kısmı yaşın kendisinden değil, yıllar içinde kaybedilen kas kütlesinden kaynaklanır. Direnç antrenmanı ve yeterli protein alımı bu düşüşü belirgin şekilde yavaşlatır.
Tiroid ve metabolizma
Tiroid hormonları metabolizma hızının ana düzenleyicisidir. Hipotiroidide (tiroid bezinin az çalışması) bazal metabolizma hızı düşer; kişi beslenme alışkanlıklarını değiştirmemiş olsa bile kilo alabilir, üşüme ve yorgunluk hissedebilir. Kilo direnci yaşıyor ve bu belirtileri tanıyorsanız tiroid fonksiyon testleri değerlendirilmelidir — hipotiroidide beslenme sayfasında bu konuyu ayrıntılı ele alıyoruz.
Aşırı kısıtlama metabolizmayı yavaşlatır mı?
Uzun süreli ve ağır kalori kısıtlaması, vücudun enerji harcamasını beklenenin ötesinde azaltmasına yol açabilir; buna adaptif termogenez denir. Bu, çok düşük kalorili diyetlerle hızlı kilo veren kişilerin daha sonra eski kilolarına dönmesinin nedenlerinden biridir. Yeterli protein, direnç antrenmanı ve makul bir kalori açığı, bu etkiyi en aza indirir.
Bilgilendirme: Bu araç genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi teşhis yerine geçmez.