Hormonal dengeyi destekleyen, inflamasyonu azaltan ve insülin direnciyle eş zamanlı yönetilen kişiye özel PCOS beslenme programı. Diyetisyen Buse Sepin, Küçükçekmece ve online.
Tıbbi sorumluluk reddi: Bu sayfa yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez. PCOS tanısı aldıysanız tedavinizi jinekolog ve endokrinoloji uzmanınızla birlikte yürütün; beslenme programını bir diyetisyen eşliğinde uygulayın.
Polikistik over sendromu (PCOS), üreme çağındaki kadınların yaklaşık %8-13'ünü etkileyen, en sık görülen hormonal bozukluklardan biridir (Uluslararası Kanıta Dayalı PCOS Kılavuzu, 2023). Düzensiz adet döngüsü, androjenik bulgular (akne, tüylenme), kilo alma güçlüğü ve insülin direnci en sık gözlemlenen yansımalarıdır. PCOS'un nedeni karmaşık olsa da yaşam tarzı — özellikle beslenme — belirtileri yönetmede en güçlü kozlardan biridir.
PCOS'ta insülin direncinin eşlik etme oranı yüksektir; bu nedenle doğru bir beslenme programı hem kan şekerini hem hormonal çevreyi aynı anda düzenler. Rafine karbonhidrat ve şeker yükünün azaltılması, omega-3 alımının artırılması ve anti-inflamatuar besinlerin düzenli tüketimi; androjen düzeyini, ovülasyon sıklığını ve akne belirtilerini olumlu yönde etkileyebilir.
Diyetisyen Buse Sepin, PCOS'u olan danışanlarla hormon dostu beslenme protokolleri üzerinde çalışmaktadır. Program yalnızca kilo hedefine değil, adet düzeni, enerji, cilt sağlığı ve uzun vadeli hormonal denge gibi parametrelere odaklanır.
Randevu Al→Myo-inositol gibi takviyelerin PCOS'ta faydası araştırılmaktadır; ancak takviye kararı her zaman doktorunuzla birlikte verilmelidir. Beslenme programında öncelik, besinleri yasaklamak değil dengeyi kurmaktır.
PCOS tanısı alanların büyük çoğunluğunda eşzamanlı insülin direnci de bulunmaktadır. Bu durumda hem hormonal hem glisemik dengeyi gözeten çift amaçlı bir program hazırlanması gerekir. Beslenme protokolü, her iki tabloya da uyumlu olacak şekilde bireyselleştirilir.
PCOS'ta anti-inflamatuar ve düşük glisemik indeksli bir beslenme önerilir. Omega-3 açısından zengin yağlı balık, tam tahıllar, baklagiller, renkli sebzeler ve lif kaynakları ön plana çıkarılmalıdır. İşlenmiş gıdalar, rafine şeker ve trans yağlar kısıtlanmalıdır. Bununla birlikte eşlik eden insülin direnci, tiroid durumu ve kilo hedefi gibi bireysel faktörler programa yansıtılmalıdır; genel listeler yeterli değildir.
Evet. PCOS'ta insülin direnci sık görüldüğünden doğru beslenme hem kilo yönetimine hem hormonal dengeye katkı sağlar. Araştırmalar, vücut ağırlığının yalnızca %5–10'luk azalmasının bile menstrüel döngüyü iyileştirebileceğini, androjen düzeyini düşürebileceğini ve ovülasyon sıklığını artırabileceğini göstermektedir.
Çölyak hastalığı veya tanımlı glüten duyarlılığı yoksa PCOS için rutin glüten kısıtlaması önerilmez. Laktoz açısından ise fermente süt ürünleri (yoğurt, kefir) genellikle iyi tolere edilir ve bağırsak sağlığına katkı sağlar. Her iki kısıtlama da bireysel semptomlar ve test sonuçlarına göre değerlendirilmelidir; gereksiz kısıtlama önemli besin gruplarının eksikliğine yol açabilir.
Evet, hatta birlikte yürütülmesi önerilir. Metformin kullanımı söz konusuysa beslenme programı bu ilacın yan etkilerini (bulantı, sindirim sorunları) minimize eden öğün zamanlamasıyla desteklenebilir. Oral kontraseptif kullanıyorsanız B12, folat ve magnezyum tüketimine özen göstermek gerekir. Beslenme programı ilaç dozuna ya da türüne müdahale etmez; doktor takibine ek bir destek olarak çalışır.
10 dakikalık ön görüşme ücretsiz. Küçükçekmece kliniğinde yüz yüze ya da online beslenme danışmanlığı.